Lander Arbelaitzek eginiko artikulu eta dokumentala (Rob van Elburg-ekin batera) ekartzen ditut hona. Oso ondo dago, batez ere kontutan hartzen bada denbora gutxian egindako lana dela. Noski, kritikak egin dakizkioke, batez ere edukietan aipatu ez diren zenbait datu garrantzitsu falta daitezkeelako edota gai batzuk ez direlako sobera azaldu (herritartasunarena esango nuke nik). Baina horiek guztiak gaiari buruz gehixeago dakigunok jartzen ditugun puntalakurloko eragozpenak baino ez dira.
PS: eskerrik asko estekaren berri eman zigun anonimoari.
PS: eskerrik asko estekaren berri eman zigun anonimoari.
Aspaldi ikusia nuen dokumental hori. Lekeitioko laburmetraia txapelketara aurkeztu zen "ez-fikzio" atalean, eta nire familiako bat beran epaile zegoen eta laburmetraiak ikusi genituen.
ResponderEliminarEz zait asko gustatu. Betikoa esaten duten: komunismoak "milaka eta milaka" hil eta "milaka eta milaka" deportatu zituen, "estoniarrak" (uztiak) "independentziaren alde" zeuden (beraz "komunismoaren kontra"...), ez dakit kutsu hori ematen dio: komunismoa = errepresioa eta basakeria eta gainera errusiar inperialismoa. Zergatik ez dituzte aro komunistan gertatutako aurrerapenak kontatzen?
Eta ez dakit zergatik baina halako "tokea" ikusten diot, ikusleak SESBen aurka bideratuko nahi izango balitu bezala. Zergatik diodan hau? Ba euskal ikuslearentzat Euskal herria sentsibleak diren gaiak jotzen dituelako, adibidez hizkuntza (SESBk ez zuen ezer omen egin estonieraren alde, estoniarrak errusieraz ikasten behartu omen zituen, errusiarrek ez omen dute estonieraz ikasi nahi; hots errusiarrak = inperialistak, errusiarrak = euskararen aurkako espainolak, SESB = Espainia (Espainia frankista?)). Edo zer esanik ez "independentzia" kontzeptua.
Hemen asko hitz egin dugu baltiar herrietan bertako hizkuntzetan liburu gehiago ateratzen zirela sobietar garaian orain baino eta kolonizaturik badaude, orain daudela finlandiar edo suediarrengatik.
Dokumentala interesgarria bai, ezagunak ez diren gauzak ateratzen dituelako. Baina oso subjektiboa ere bai.
Agur!!
Tira Oxan, nik uste dut nahiko ondo dagoela dokumentala, kontutan izan klaserako lan bat zela eta 10 egunetako egonaldia eta gero egin zutela. Arazoa kokatzen du, eta horretarako balio du. Denbora aldetik ez du luzera handirik eta horrek muga bat suposatzen du informazioan sakontzeko. Azkenik, iritzi desberdinak azaltzen ditu gutxienez.
ResponderEliminarBeste gauza bat da gure testuinguru politikoan kokatuta pentsa daitekeela "anti-sobietarra" dela. Tira egia da gauza batzuetan nabari zaiola estoniarrekiko begikotasuna, baina ez da gehiegi lerratzen. Eta bestalde, arazoari buruz ordu erdiko sarrera ona egiten du. Ezer ez dakien batek azkar kokatzeko modukoa.
Kritika asko egin dakizkioke (baina hau beti pasatzen da). Nik behin ikusi dut eta ez naiz aztertzen aritu. Baina bai atentzioa deitu didala etxe blokeei buruz hitz egitean egin duen sinpletzea errusiarren "pribilegio" moduan azalduaz. Segundo horiek bai bat datozela zuk eginiko kritikarekin. Inolako harremanik gabe ordura arteko ildoarekin, eta batez ere, kaleko txumutxu estoniarrak aintzakotzat hartuz, ziplo botatzen du sinplekeria hori inolako esplikaziorik gabe. Doakoa eta manipulatzailea da erreferentzia. Puntu hori bai oso kezkagarria dela.
Noski etxe berrietara etorkinak zihoazen gehienetan. Bestalde, garaiko "modernismoarekin" lotuta etxe berriek zuten "modernismo" hori plus bat zen kaleko jendearentzat (mundu osoan eraikin altuetako pisuetan bizitzea gauza oso moderno eta erakargarria zen). Pentsa ordukoak dira ere bai Zabalburuko blokeak, orduan klase ertain-altukoentzat eginak... Baina tira, etxe guzti horien artean, eta hori ez du komentatzen, baziren probisional asko panel kutrekoak (bueno gehienak nahiko kutreak ziren, baina esan dezagun oraindik eta kutreagoak). Erregimenak 20 urte bizirauteko prestatu zituen, ondoren kalitatezko berriengatik aldatzeko. Horiei buruz ez du hitz egiten, eta hauetan bai, biztanle guztiak errusiarrak ziren. Bukatzeko honekin, gustu eta moden gainetik, etxerik hoberenak (modernitatearen tuntunkeriak alde batera utzita: metro karratu kopurua, sabai altuak etab.) estoniarren esku zeuden.
Herritartasunarena ere ez du aski ongi azaltzen gaiari buruz ezer ez dakien batentzat. Adibide erraz batek azkar konkatuko luke ikuslea: estonian jaiotako pertsona bat, nahiz eta bere aita eta ama estonian jaioak izan eta bere aitona-amona ere bai, posible da apatrida bat izatea, ez izatea herritartasunik. Bestalde Estoniako legea ez dut ondo ezagutzen, baina Letoniakoan errusiar herritartasuna oso gutxi hartu zuten (izatez errusiar herritartasuna duten letoniar biztanleen kopurua ez da ailegatzen ez da %0,5). Izan ere, biztanle batek errusiar nazionalitatea hartuko balu, bat-batean bisatua beharko luke pertsona horrek Letonian bizi ahal izateko, hau da, paperak beharko lituzke. Horregatik ez zuten hartzen errusiar herritartasuna. Gainera Letoniako gobernuak ez zuen nahi herritartasun hau zabaltzea bere biztanleen artean.
Azken gauzatxo bat. "Zergatik ez dituzte aro komunistan gertatutako aurrerapenak kontatzen?" Jejejeje Oxan, erantzun hau emango lizukete Baltikoko herrialdeetan: "gurekin independizatu zen Finlandia eta begira non dagoen, gu ere bertan egongo ginen". Konparazio horretan SESB-k beti galtzen du.
agur!
Beno, Asier ez dut zuk esandako dena kritikatuko/aztertuko, baina nire kritika ez zihoan estoniarrekiko begikotasuna duelako ala ez, baizik eta SESBen aurkako predisponentzia hori.
ResponderEliminarEuskal Herrian halako ezker-eskuin iparrorratz hori galtzeak beldurra eta pena eragiten dit. ez da bakarrik "estoniarrak" versus eslaviarrak ("estoniarrak" komatxoen artean erabili du Estoniako eslaviarrak ere estoniarrak direlako), izan ere "estoniarren" artean egongo dira estatua hori mugitzearen kontrakoak edo sobietarren aldekoak ez? izan ere komunismoa edo sobietartasuna ez da etnia konkretu bati lotutakoa.
Eta hau diotsut zuk ere "estoniarrak begiko dituela" esaten duzulako. berriz diotsut ni ez nago eestoniar etnikoen aurka, ni antikomunismoaren aurka nago. Eta "estoniar=antisobietar, eslaviar=sobietar" esanez, azken finean eztabaida nahastu egiten da. Eta hau diotsut nik ere espainiar "komnistekin" eztabaidan, hauek "de matute" abertaletasuna kritikaatzeko, Ekialdean proerrusiartasuna automatikoki "Ona" eta "aurrerakoia" bezala identifikatzen dute, edo hori egiteko aprobetxatzen dute, "etnia natiboak" "txar" edo "atzerakoi" bezala identifikatuz, horrela heme ere "euskal nazionalisten" aurkako arguido paralelo bat izateko. Nik ere eztabaidatu dut horiekin ez dela berdina politikoki Errusiaren alde egotea edo mendebaldearen aurka eta bertako hizkuntza errusieraren mesedetan mespretxatzea; azken finean ni SESBzalea izateaz gain abertzalea ere bait naiz. Eta nekatu egiten didate halako joerek SESBen buelta edo sozialismoaren aurrerapena errusiar handitasunarekin nahasten dutenek. Eta uste dut batzuetan guk, abertzaleok (nik eta artikuluaren egileak barne), hala eztabaida horretara itxiz ("estoniera versus eslaviera) mesede egiten diegula halako "komunista" Estatu handizaleei.
Agur!!
Bai ulertzen dut esaten duzuna eta parte handi batetan konpartitzen dut. Orain, errealitatea Baltiko herrialdeetan nahiko sinplifikatu daiteke eta akatserako tarte oso txikiarekin. Gauzak ez dira Espainian bezala. Oro har (ez den-denak noski, beti aurki daiteke eszepzioren bat), baina oro har, Estonian eta Letonian, bertako etnia dutenek zuzenean sobietar batasunaren kontra daude, eta errusiarren artean aldrebes. Benetan harremana perfektutik oso gertu dago. Eta hori nahasten da ezker-eskuin politikarekin. Horregatik bi herrialde hauek dira Europar Batasun barruan dauden ekialdeko herrialdeen artean beti eskumako gobernua izan duten bakarrak. Borroka "etnikoa" gain jarri egiten zaio ezker-eskuin borrokari, eta ezkerra identikatzen da errusiarrekin eta eskuma estoniar eta letoniar nazionalistekin. Horri buruz sobera dago idatzia eta frogatuta zientzia politikoetan (kultura politikoari buruzko ikerketak eta politika gonbaratua), eta hain zuzen ere ez dago irekita eztabaida akademikorik horren inguruan (adierazle bezala nahiko argigarria da). Azkenik, ñabartze honi amaiera emateko. Arazoa urrunetik dator, ez dago SESBn sustraia, baina honek elkatu zuen. Gogoan izan SESBn Estonia edo Letoniako herritarrak desberdindu egiten zirela nazionalitatearen arabera, hau da, horrek esan nahi zuena zen biztanleen artean batzuk estoniarrak zirela eta besteak ez, besteak Estoniako biztanleak baino ez ziren.
ResponderEliminarHorrelako politika bat akaso lagungarria izan daiteke errekonozimenduz justu dabilen nazio batentza eta autonomia politiko eta kulturala erdietsi eta egikaritzeko lagungarria izango da (batez ere autonomia horrek ez badu lurralde lotura), aldiz, Estonian eta Letonian horrek egiten zuena zen praktikan integrazioa eta elkarrekintza komunitateen artean trabatu. Ikuskera konsoziatibo hori oso arriskutsua bilakatzen da ingenieria hori pikutara doanean... gero arte!
Labur-labur, Asier:
ResponderEliminara) Zuk azaltzen duzun harremana; Estoniar-antisobietar, errusiar-filosobietar; ia-perfektua izango da, baina horrek baditu bere atzean kondizionante batzuk. hauek ere azaldu beharko dira. (Egia da bideaoak partzialki azaltzen dituela, baina askotan Euskal Herritik halako konnotazioak egiten dira).
b) Horrek, alegia, ezker-eskuin diskurtsua galtzeak (ez ahaztu nazismoaren kontra eta sozialismoaren alde ari ziren gudariei egindako omanaldi bat dela estatua), modu baten ala bestean EHko zenbait gunetan egiten ari den gainbehera ideologikoa erakusten du.
d) Dokumental honek abertzaleak "errusiarren" aurka bideratzea ekar dezake. Eta "errusiarrak" eta "SESB" lotuz (gainera "milaka eta milaaka" horiek aipatuz), azkenean jendea SESBen aurka bideratzen du.
e) Harreman ia perfektura itzuliz; errealitatea hori izatea posible da, baina horrek ez du esan nahi hori justua denik. Estonian ere defenda liteke estoniera eta esan "estonieraren defenndatzaile" asko eskuinekoak direla. Edo defendatu SESB (ezkerra, sozialismoa dei ezazu X) eta esan "SESBzale" askok Errusiar handitasunarekin identifikatzen dutela SESB
Seguru zeozer geratu zaidala hortik.
a) Ziurrenik arrazoia duzu, nahigabe nik gaiari buruz dakidanagatik ez dut argiegi ikusten zein testuinguratze beharko lirateke gaiari buruz gutxi edo ezer ez dakien pertsona batentzat, eta batez ere, euskaldunentzat, izan ere hauei dago zuzendua.
ResponderEliminarb)Honetan bai arrazoi duzula, berriro ikusi ostean, garbi dago pasadaz ageri dela bigarren mundu gerra eta ez da nahikoa esplikatzen zein izan ziren ondoriak errusiar eta oro har, sobietar populazio eta herrientzat. Horri erantsi dakioke estonian eslaviarren presentzia historikoari inolako kasurik ez egitea. Narva bezalako hirietan errusiar etnikoak egon dira XV. mendetik.
d)Abertzale askok izan dute joera oldarkorra sobietar batasunarekiko, ez da gauza berria eta parte batetan ulergarria da. Orain, diskurtso hauek, identifikatzen direnak Baltikoko herrialdeen politikekin ez daude orain oso sendo. Garai batetan, Ezker Abertzalearen parte oso garrantzitsu batek sekulako mirespena azaldu zuen baltikoko herrialdeek hartutako herritartasun politikengatik. Oraindik isilean miresten dituztenak ez dira gutxi, baina ahoa itxita dute. Gogoan dut, 1997ko udako euskal unibertsitatean, soziologiako mintegi bat antolatu zuela Iruñean. Orduko hartan ikasle bezala parte hartu nuen. Sailburua Gabirel Ezkurdia zen eta hitzlari etorri zitzaizkigunen artean Adolfo Araiz zegoen. Azken honek, Gabirelen konplizitatearekin (ikuskera konpartitzen zuen), Baltikoko herrialdeen politika defendatzen zuten, are gehiago, Euskal Herria indepentzia lortu (dream on...) eta horixe bera egin beharko zela azpimarratu zuen. Gogoan dut aurka azaldutako bakarra ni izan nintzela, egia esan eskandalagarria iruditu zitzaidan proposamena. Por tziero, orduan Adolfo Araiz norbait zen Ezker Abertzalean.
e) ez dago dudarik badirela eskuineko asko SESB defendatzen dutenak nazionalismo errusiararen adierazle bezala. Horregatik diot borroka etniko gain jartzen zaiola ezker-eskuin borrokari. Azkenean, horrek egiten duena da borroka politikoa desitxuratu eta sinplifikatu. Pentsa, Lituania antipodetan dago egoera horretatik, baina oraindik herritartasunaren eta nazionaren ikuspegi zibiko bat defendatzen dutenak gutxiengoa dira, nahiz eta pixkanaka-pixkanaka bidea urratzen ari diren. Por tzierto gai hauei buruz artikulu zientifiko batzuk ditut ingeleraz interesa baduzu...
ongi izan
Bai, UEUko pasarte horri buruz hitzegin didazu noiz edo noiz. Ni ados nago Baltikoko herrialdeen herritartze politikaren miresleak gutxi direla gaur egun abertzaleon artean, baina badira Baltikoako herrialdeak txalotzen dituztena, pentsatu gabe merkatu libreak (ze independentziarekin batera merkatu librea etorri zen) ekarri dituen ondorio txarrak. eta bai SESBekiko aurkakotasuna da, aurkakotasun injustua, mendebaldeak ere hemen bere topikoak hedatzea lortu dituelako. "Errusiarrak" txarak dira; "SESBzaleak", "inperialistak", "Baltikokoen independentziaren aurkakoak" eta abar omen direlako. Niri anti-SESB sentimendu horrek izorratzen nau, Euskal Herrian (hain ezkertiarrak eta hain kritikoak garen guk) Mendebaldeak SESBez botatako edozein gezuk sinestea.
ResponderEliminarFinlandiari buruz, ba Estoniarekin batera independizatuko zen, bai, baia Finladia betidanik izan da Estonia baino aberatsagoa, Errusia tsristan ere bai; bai politika aldeti autogobernua handia zutelako eta bai errkurtso lehengaien aldetik. Eta baltikoko herrialdeen pobreziaren erruaren parte han bat ez da SESBena, merkatu librearena baizik. (Portzierto, Guda Hotzeainlandia SESBekiko oso hurbilekoa zen...)
Azkenik, abertzale mota horien jarreraz (herri txikien diskurtsoa beti omen da "ona"); horiek abertzaletasuna edo autodeterminazioa eskuinarekin lotzen laguntzen dute. Independentzia totem bat bezala ezarriz, gurtza egineaz eta honen izenean beste dena tapatuz; azkenean "ezkerreko" "aberririk gabe" (hots, Estatu handien zale) guatxiei laguntzen diote: hauek oso erraz esango bait dute "abertzale guztiak eskubikoak zarete".
Ez dakit ulertu badidazu, baina denbora gutxi dut, eta ez dut oso ondo azaldu. Beno, ni banoa bazkaltzera... oso egun gogorrak dira abertzaleontzat.
Kaixo Asier, berriz nator komentatzera.
ResponderEliminarNazioaren kontzeptu zibikoa aipatu duzu lehen. Ni ados nago nazio bat ez dela etnian (etnian soilik) oinarritzen, baina kontzeptu zibiko horrekin ere kontu handia izan behar da. Izan ere "zibista" askok, nazioaren kontzeptu demokratiko horren azpian nazioak desagerrarazi edo asimilatu egin nahi dituzte (ez dut adibiderik jarri behar, hemen hurbilean asko bait ditugu). Izan ere nazioaren kontzeptu zibikotik ideialismo zibikora heltzen dira batzuek, non esaten duten Euskal Herria (hiru probintziek soilik osatzen omen dutena) Kontituzioari (hots, Espainiari) esker existitzen dela.
Nazioak izan badira, Estatuek esaten dutenaren gainetik. Nazio kontzeptu zientifiko bat da, kategoria sozial bat da. Ez zara hobea ez txarragoa nazio baten parte izatearren, kolektibo baten parte zara. Nazioaren definiziorik zehatzena eta zuzenena, teorian, 1913.ean eman zuen geordiar batek. "Nazioa giza komunitate bat da, historikoki sortua, egonkorra, hiuzkuntza amankomun bat duena, kultura amaankomun bat duena, nazio-kontzientzia kolektibo batez jantzia dena eta bere artean lotura ezberdinak dituena".
Noski hori teoria soilik da eta praktikan zailagooa da. Adibidez, inork ezin lezake zalantzan jar estoniarrak nazio direla. eta errusiarrak beste nazio bat direla. baina zer dira Estoniako errusiarrak? Nazio estoniarraren parte dira? Nazio errusiarraren parte dira? Bi nazioen parte dira? Nazio dira euren aldetik, eta era berean beste nazio baten (errusiarrraren edo estoniarraren) parte ala ez?
Pasarte bat kontatuko dizut, "ruso" blogariaren blogean ere kontatu dudana. Duela urte batzuk, ni mutiko bat nintzenean eta politikaz gutxi eta Errusiaz are gutxiago ulertzen nuenean; folk dantza jaialdi batetara joan nintzen. Bertan tartariar talde batek hartzen zuen parte. Eta talde horietako batzuekin topo egin nuen. Eurek esan zidatenez (asko eta sakon ere ez genuen hitz egin); oso harro zeudela tartariar izateaz, tartariar herriaren parte izateaz eta (etnikoki) "errusiar" ez izateaz edo hauetaz ezberdin izateaz. Baina aldi berean oso harro zeudela Estatu errusiarraren parte izateaz, errusiar herritar izateaz. Nik ez nuen ulertzen, ez nuen ulertzen norbait harro egotea aldi berean errusiar izateaz eta errusiar ez izateaz. (Hemen Euskal Herrian, edo espainiarra zara (hein handiago edo txikiagoan) edo ez zara; baina oso gutxi daude "nik espainiarrarengandik bereizi bnahi dut eta ez dut espainiarra izan nahi; baina aldi berean Esatu espainiarraren parte izan nahi dut" diotenak. Agian Espainiar Estatuaren jarreragatik da, EHren nazionalitatea sekula onartu ez duelako). Eta klaro, nik klabe horiekin epaitzen nuen, nire ondoan, euskal herrian, klabe horiek erabiltzen bait dira.
Ez dakit, tartariar horiek niri esandakoa tartariar denek sinesten badute; hala al da? eta hala bada... tartariarrak zer dira nazio tartariarraren parte? Nazio errusiarraren parte? Errusia ere "nazioen nazio" bat al da?
- Gauzatxo bat baino ez, Baltikoko herrialdeetan Finlandia aipatuko dizute etengabe beraiekin batera independizatu zelako (batzuk, eta ez gutxik, esaten dute Suedia bezala egongo liratekeela SESB inbaditu ez balitu, jendeak sinesten dituen txorakeriak). Gainera etengabe aipatzen dutena da lehenengo independentzia aldian oso herri oparoak zirela, aberastasuna eta garapena zegoela. Ni ez naiz jardun begiratzen zein ziren orduko datuak... Baina badirudi oparoaldi moduko bat bai bizi zutela (gutxienez hori da irakurri dudana maiz nahiz eta ezin dut segurtatu).
ResponderEliminarHorren gainetik, noski ez direla gauza berdina Finlandia eta Baltikoko herrialdeak, ez daude bi herrialde berdin inon, baina onartu behar zaie bere argudioak pisua duela. Izan ere, 1950ean Finlandiako errenta per kapita Europa mendebaldeko herri askorena baino txikiagoa zen (adibidez Frantziakoa baino) eta egun altuagoa da. Horrekin esan nahi dudana da ezin direla kontabilitate ekonomikoak konstante mantendu. Politika fikzioa da, baina ziur naiz independienteak izaten jarraitu izan balute egun ekonomikoki askoz ere hobeto egongo liratekela. Orain zein punturaino, ez dago jakiterik, politika fikzioa da, besteak beste orduan eta gaur duten arazo sozial baten garrantzia ekonomikoa handia delako: biztanle dentsitate oso eskasa, eta oro har, biztanle kopuru txikia.
-Nazio zibiko edo kulturalari buruz pasadako erreferentzia bat egin dut, besterik ez, gaia luzea da eta eztabaidagarria. Sinplifikatzeko hitz egiten da nazio zibiko eta kulturalaz (etniko...), baina guztiek dute oinarri bat, desberdintasuna da garapena. Nire aipua Lituaniari buruz zen, ez dauka zerikusirik zuk Euskal Herriari buruz aipatu duzun egoerarekin. Batere. Lituanian populazioaren %85 inguru lituaniarra da etnikoki (zehazkiago esan beharko litzateke nazionalitate lituaniarra dutela, gogoratu hemen nazionalitate eta herritartasuna banatuta daudela) eta estatu bat dute...
-Tatarstanek independentzia aldarrikatu zuen eta noski ez zen errekonozitua izan, urte batzuetan ia de facto independiente moduan aritu ziren, akordioak lortu zituzten Moskurekin etab. Praktikan autonomia gehien duen errepublika dela esango nuke, ez dakit hitza autonomia den zehazki... Noski gogoan dut nola esplikatzen zidaten arazo nagusia zela Tatarstan Errusia barruan uharte bat izango zela independentzia lortuko balu, horregatik Errusiarren oniritzia ez duen independentzia ia ezinezkotzat ikusten dute... Baina tartariarrak motibo asko eta onak dituzte errusiarrak ez izateko oso begiko (deportazioak etab.) eta tentsio uneak eta barealdiak tartekatzen dira sarri... Errusia oso nazioa asimilatzailea izan da eta egun, uste dut parte batean herrien kartzela bat izaten jarraitzen duela. Por tzierto, batzuetan etortzen zaizkit mari eta tartaroen kontura errusiar umeek egiten zituzten barreak... (Mari El Errepublika -bolondres moduan lanean egon nintzen lekuan- Tatarstan ondoan dago eta hiri nagusiena azken honen hiriburua da Kazan).
Asier, baina Lituaniak ez ditu herritartasun froga murriztaile horiek, ez? Beraz nazio "zibikoa" da. Baltikoko beste bi herrialdeetako politiketatik urruti dago orduan.
ResponderEliminarbarkatu akats bat egin dut lkehen, nazioaren definizioan. "lotura ezberdinak" jartzen duen tokian, "eguneroko loturak" edo "eguneroko bizitzako loturak" edo agian "eguneroko lotura ezberdinak" jarri beharko luke (lotura ekonomikoak batez ere, eta sozialak).
Tatarstangoa ere beste gauza bat izan daiteke, "errusiar" ulertzeko bi modu daudela: bata "errusiar etniakoa edo kulturakoa" (errusiaar hiztuna, kristau ortodoxoa gehienetan, errusiar ohiturak...) eta bestea "Errusiar Federazioko herritarra". Errusiak uste dut nazio batzuek aintzetesten bait dituelako. Hemen, EHn etta espainian, Estatu-nazioa ematen da, "Espianako biztanle" denaak "espainiarrak" dira; hala sentitu ala ez, espainieraz mintza ala ez. (Eta espainiarrak garenez (heien arabera), espainiar nazionalitatea barneratu behar dugu, horregatik inposaten gaituzte). Hori buruz ere "ruso" horrekin hitzegiten egon naiz bere blogean. Errusia "herrien kartzela" den ala ez, ez dakit. Niri gehiago interesatzen zaidana da "errusiar" hitzaren bi azepzio hoiek.
Bestalde eztabaida honekin utzi egingo dut, askoz gehiagorako ez bait du ematen.
A ver Oxan ez dakit non dagoen eztabaida benetan. Lituaniari buruz pasadako aipu bat egin det. Bertako egoerak ez du antzekotasun gehiegirik Letonia eta Estoniarekin ikuspegi instituzionaletik eta estatuak ematen duen tratutik. Horra arte. Baina politika ez da berdin instituzioak bakarrik. Aipatu dudana da nazionalismoaren ikuskeran Lituanian bi kontzeptu daudela borrokan aspalditik, besterik ez. Ez dut orain esplikatuko luze joango litzatekeelako (Lituaniak ez du Estonia eta Letoniako politika berbera lehenengo independentzian ez zeuden lurrak eta biztanleak hartzen dituelako eta arazo horri aurre egiteko hartzen du estatuak herritartasun politika malguagoa, gainera beste etnien %koa txikiagoa da... baina ikuspegi neoinstituzionalista utzita alde batetara, arazoa intentsitate eta gradu desberdinekin antzekoa da). Adibidez gaiari buruz gehiago nahi baduzu jakin:
ResponderEliminarLeonidas Donskis "Between Identity and Freedom: Mapping Nationalism Twentieth-century Lithuania"
East European Politics and Societies
-Oxan historialaria zara, kontu egin errusiarren trataera legala gutxiengoekiko inperio batzuek (Austro-hungaria kasu) izaten dutenarekin antza izan dezakeela zenbait aspektutan. Ildo horretan desberdintzen ditu herritartasuna eta nazionalitatea. Letoniak, Estoniak eta Lituaniak egiten duten moduan. Ikusi ditut Letoniako pasaporteak jartzen dutena: herritartasuna letoniara eta nazionalitatea korearra, noski gehien ikusi ditudanak dira: nazionalitatea letoniarra (baina baita ere errusiarra...). Horixe, gaiari buruz hitz egiteko luze joko liguke, gauza asko eta asko esplikatu behar liratekelako. Azkenik, nazionalitate aitortza (ez herritartasun bezala) aspektu formal bat baino ez da, dimentsio sinbolikoaren parte da, baina funtzionamenduari buruz ezer gutxi esaten du, eta nik ezagutzen dudan egoera herri gutxituen artean errusian... negargarria da. Por tzierto, etnofobia, xenofobia etab. ez dira batere gauza arrotzak. Buriatia Errepublikan gogoan dut bertako mongolak (alkoholismoak eta pobrezia jota) nola zeuden Errusiarrekin konparatuta, gogoan ditut kaukasoko herriak (beste nazio batetan segregatutak biziko balira bezala) nola zeuden hirietako errusiarrekin konparatuta, gogoan ditut marien ezintasunak beraien hizkuntzan ikasketak egin ahal izateko, mespretxu publikoak gutxiagotutako hizkuntzak hitz egiten dituztenentzat etab. luze bat. Egoera asko kaskartu da Sobietar Batasuna desagertu zenetik, baina ikaragarri.
"Eztabaida" deitzen nion elkarrizketa honi, agian "elkarrizketa" hitza erabili behar nuen.
ResponderEliminarBeste gauza bat; nik ez dut justifikatu Errusiar Federazioak (Errusiar Estatuak) daraman gutxiengo nazionalekiko politika, esan dudana da "errusiar" ulertzeko bi adierabide daudela, etnikotasunarena eta herritartasunarena (errusiar guztiak ez dira errusiar :=)). Horregatik eman daitekeela, tartariarren artean (adibidez) "errusiar" identitatearekiko identifikazio bikoitz hori; badirela adierabide baten arabera, baina ez bestearen arabera.
Adibidez, Espainian hoori ez da gertatzen, hau Estatu-nazioa delako, eta "espainiar herritar" bazara, "nazionalitatez espainiar" izan behar zara (asteburu honetan adibide bikainak izan ditugu; Kataluniako Estatutua eta udako aurredenboraldiko txapellketatzo hori direla eta). Ezin zara beste nazionalitate batetakoa izan, eta are gutxiago nazionalitate hori espainiarraz bestekoa bada, hots ezin zara "espainiar herrittar" eta nazionalitatez "espainiarra" izan gabe "katalana" izan. Espainiaren kasuan, lehen komentatutako bi adierabideak bat dira. Noski, honek nazio gutxituetan antzeko sentimendua sortzen du; hemen ezinezkoa da norbaitek tartariar horiek emandako erantzuna ematea; hemen edo "euskalduna eta espainiarra" zara (euskalduna eskualdez eta espainiarra nazioz, edo Katalunian, biak nazioz) edo "euskalduna" bakarrik zara. Ezin da pentsatu "euskalduna nazioz eta espainiarra Estatuz" are gutxiago "nazio euskaldunaren" ondoan "nazio espaainiar" bat izanda. Ulertzen al didazu?
Eta berriz diotsut honekin ez dut justifikatu nahi Errusiak gutxiengoekiko darabilen politika (uste dut post honetan behin ere ez dudala justifikatu) ez gutxiengoen egoera praktikoa zein den, errekonozimendu teorikoetaz (eta nazio baten parte izatearen sentimenduez) ari naiz.
Eta berriz diot "eztabaida" diodanean, elkarrizketa honi (osoari) buruz ari naiz: izan ere, hasi gara dokumentalari (Estoniari) buruz, eta nazio kontzeptuari eta errusiari buruz bukatu dugu. Ez dut uste aurrera gehiagorik egingo dugun.
Oxan komentatzen duzuna garbi dago, aspalditik ari gara hori hemen azaltzen. Sobietar Batasunean naziotasuna eta herritartasuna desberdintzen ziren eta hori oraindik egiten dute leku askotan. Bale, baina hori badakigu. Hortik aurrera horrek zer suposatzen du horrek? Hori da niri inporta zaidana. Politika publikoak aztertzerakoan zientzia politikotan hiru dimentsio desberdintzen dituen ikuspegi bat dago: sinbolikoa, substantiboa eta operatiboa. Normalean niri operatiboa interesatzen zait.
ResponderEliminarSinboliko eta substantiboan esan genezake...Estatu-nazioa dela Espainia eta Errusia ez. Espainia estatu unitarioa da eta Errusia federazioa etab. bai, desberdintasun horiek ezagutzen ditugu denok, kontua da edukietara eta funtzionamenduetara joatea. Egun hauetako sinplekeri bat hartuko dut adibide gisa. Tartariarrek selekzio propioa izateko eskubidea dute nazioarteko konpetizio internazionaletan? Ez. Sobietar Batasuneko nazio, herri eta errepublikek ba al zuten eskubide hori? Ez. Beraz, aspektu hori aztertuko bagenu bakarrik (askoz ere gehiago daude noski) SESB, Espainia eta Errusia artean ez daude desberdintasunik. Berdin-berdin funtzionatzen du dimentsio operatiboak. Horrek ez du esanahi beste zenbait aspektu aztertuko bagenitu berdinak izango liratekenik, ez, seguru nago desberdintasunak topatuko genituzkela. Kontua da horietan oinarrituz gustatuko litzaidake balorazio bat egitea "naziotasuna" errekonozitzeak duen alde positibo edo negatiboak aztertzerakoan.
Ongi da, Errusiar Feerazioan eta Espainiako Errsuman gutxeingo nazionalei eman ahal zaien tratua berdin-antzekoa da ala izan daiteke; errekonozimendu juridikotik haratago.
ResponderEliminarEsan duzuna, nazio baten existentzia benetakoan teoria eta praktikan aldenduta daudela da. Hori nik ere esan dut georgiaarraren 1913.eko definizioa aipatu dudanean. Nazioaren kontzeptualizazioa ziala dela esan dut, Tatarstango kasua adibide bat da. Horrek ez du esan nahi tartariarrak ongi edo gaizki daudenik errusian, nik hori ez dut estabaidatu.
Eta horrek, "nazioaren" kontzeptualizazio zail horrek, Estonian duen eraginaz galdetu dut: ea Estoniako eslavirrak nazio diren euren aldetik, errusiar nazioaren parte dire, estoniar nazioaren parte diren edo nazio bien parte diren.
Bai kasu batek (tartariar, mari eta Errusiako gutxiengo etnikoenak) zein besteak (Estoniako eslaviarrenak) "nazioaren" kontzeptualizazio zaila eta arazoaren konplexutasuna erakusten du.
erantzun zenezake , azken finean giza eskubideen eta nazio eskubideen aldetik tratua berdin-antzekoa dela. Baina horrek ere arazoa gehigo korapilatzen du, Estonia nazio-Estatu bat delako (hau da, teorian edo "paperean" ere ez ditu beste nazioak aintzatesten) eta Errusia federazioa edo nazio anitzeko Estatua (teorian edo "paperean" beste nazio asko aintzaetsten iditu). Bai kasu batean zein bestean tratu praktikoa antzekoa izateak, lehen, georgiarraren definizioaren harira komentatu dudana erakusten du "nazioen" kontzeptualizazio zaila eta konplexua eta konponbideari arazo guztiz justu bat aurkitzea ez dela batere erraza.
Agur!!